(placeholder)

Welbehagen of goede wil?           (december 2015)

(placeholder)

Bij ons thuis zitten er engelen op de boekenkast. Vier op een rij. Op een keer was er een van de kast gevallen en stukgegaan. Een gevallen engel, zogezegd. We hebben hem weggegooid. Wat heb je aan zo’n engel?


In de kerstnacht zingen de engelen over vrede op aarde. Een kind wordt geboren, herders verwonderen zich, en engelen zingen.

Maar wat zingen ze nu eigenlijk? Vrede op aarde? Maar we zijn nu tweeduizend jaar verder en het nieuws is nog steeds dagelijks vol van oorlog en wreedheden. Klopt dat lied van die engelen eigenlijk wel?

Welbehagen

In de NBV zingen de engelen ‘Eer aan God in de hoogste hemel en vrede op aarde voor alle mensen die hij liefheeft’. In de NBG klinkt dat wat ouderwetser: ‘vrede op aarde bij mensen des welbehagens’.

Het lijkt erop dat de engelen vrede beloven voor mensen van wie God houdt, in wie hij een welbehagen heeft. Maar God houdt toch van alle mensen? Dan betekent de komst van Jezus dus vrede voor alle mensen, zonder uitzondering. Maar de werkelijkheid is dat er heel veel mensen leven zonder dat zij vrede met God hebben. Hoe zit dat het nu? Wat moeten wij met zo'n veelbelovende tekst, die toch voor veel mensen niet waar blijkt te worden? Wat heb je aan zulke engelen?


Goede wil

Het gaat in het lied van de engelen om twee woorden: welbehagen en vrede. ‘Welbehagen’ is een vertaling van het Griekse woord eudokia. Dat kan je ook vertalen met ‘goede mening’ of ‘goede wil’. Maar de vraag is wie er dan een goede wil heeft. Is er vrede voor mensen over wie God een goede mening heeft, of voor mensen die een goede wil hebben voor God? Of anders gezegd: is het God die kiest wie er vrede krijgt of is het de mens die al dan niet voor vrede kiest?


Vrede

Vrede is in de bijbel veel meer dan afwezigheid van oorlog, en het gaat ook niet over een goed gevoel van binnen. Sjalom is vooral een toestand van heelheid, van verbondenheid. Mensen verbinden zich met elkaar en nemen verantwoordelijkheid voor elkaar. Dan is er onderlinge zorg en broederschap. Vrede wordt dan bijna een werkwoord: je zet je in voor elkaar.


Verbinding

Vrede met God is net zo: God verbindt zich met de mens en de mens verbindt zich met God. Dan ontstaat er een situatie waarin God voor de mens kan zorgen en de mens er voor kiest om rekening te houden met God. Onze nieuwtestamentische opdracht om God en medemens lief te hebben laat dat heel duidelijk zien: dat vraagt van ons om te willen leven in verbondenheid met God en met onze naaste.


Het lied van de engelen jubelt ons dus toe dat God vrede geeft aan, of liever gezegd: zich verbindt met iedereen die ‘van goede wil’ is, die zich met God wil verbinden. Dat is een boodschap waar je wat aan hebt!


Keuzes

Ik kijk nog eens omhoog naar de boekenkast met zijn engelen. Ik ben eigenlijk niet zo’n liefhebber van gipsen engeltjes. Maar mijn vrouw vindt ze leuk, dus mogen ze op de kast zitten. En nu met kerst - en trouwens ook in de rest van het jaar - vormen ze een goede herinnering aan dat prachtige en veelzeggende lied van Efrata: God kiest voor mij en ik kies voor hem. Dat bepaalt hoe ik in het leven sta. Gezegende kerst!